AI Act a chatboty: co obowiązuje od 2 sierpnia 2026

Drugiego sierpnia 2026 zaczyna obowiązywać artykuł 50 unijnego rozporządzenia o sztucznej inteligencji, czyli AI Act. Dla firm, które mają na stronie chatbota albo odbierają telefony voicebotem, to najbardziej namacalny przepis z całego rozporządzenia. Mówi w skrócie tyle: człowiek po drugiej stronie ma wiedzieć, że rozmawia z maszyną.

Piszemy o tym, bo w ostatnich miesiącach sporo terminów z AI Act zostało przesuniętych i łatwo o wrażenie, że przesunęło się wszystko. Nie przesunęło. Obowiązki przejrzystości z artykułu 50 wchodzą zgodnie z pierwotnym harmonogramem, mimo pakietu zmian uzgodnionego w Unii w maju 2026. Przesunięcia dotyczą systemów wysokiego ryzyka, a to zupełnie inna kategoria.

Od razu zastrzeżenie, żeby nie było nieporozumień. Jesteśmy firmą technologiczną, nie kancelarią. Ten tekst opisuje, jak rozumiemy przepis od strony wdrożeniowej, i tak też konfigurujemy agentów u klientów. Ocenę prawną swojej konkretnej sytuacji zamówcie u prawnika, bo szczegóły potrafią zależeć od tego, co dokładnie robi Wasz system.

Co dokładnie nakazuje artykuł 50

Przepis dotyczy systemów AI przeznaczonych do bezpośredniej interakcji z człowiekiem. Chatbot na stronie sklepu, agent głosowy odbierający infolinię, asystent w komunikatorze. Wszystkie mieszczą się w tej definicji.

Obowiązek sprowadza się do poinformowania osoby, że wchodzi w interakcję z systemem sztucznej inteligencji. Informacja ma trafić do niej najpóźniej przy pierwszym kontakcie i ma być zrozumiała. Nie chodzi więc o linijkę w regulaminie, do którego nikt nie zagląda, tylko o komunikat w miejscu, w którym rozmowa się zaczyna.

Rozporządzenie przewiduje wyjątek dla sytuacji, w których jest to oczywiste dla rozsądnie zorientowanej osoby. W praktyce nie polecamy opierania się na tym wyjątku przy obsłudze klienta. Ocena, co jest oczywiste, należy do organu, a nie do Was, a koszt dopisania jednego zdania powitalnego jest zerowy.

Ten sam artykuł obejmuje też inne rzeczy: oznaczanie treści generowanych przez AI, deepfake i systemy rozpoznawania emocji. Dla typowej firmy usługowej najistotniejszy jest jednak wątek chatbotowy, bo dotyczy narzędzia, które być może już macie uruchomione.

Co to znaczy przy wdrożeniu, punkt po punkcie

Sprowadza się to do kilku konkretnych decyzji konfiguracyjnych. Żadna z nich nie jest trudna technicznie. Trudność polega na tym, żeby o nich pamiętać we wszystkich kanałach, a łatwo poprawić sam czat na stronie i uznać temat za zamknięty.

• Powitanie agenta zawiera informację, że jest automatem. W rozmowie głosowej to pierwsze zdanie, zanim padnie pytanie o sprawę. Na czacie widoczny komunikat startowy, nie tekst ukryty pod ikoną.
• Informacja pojawia się w każdym kanale osobno. Agent wpięty w czat na stronie, Messengera i WhatsAppa musi przedstawiać się w każdym z nich, bo za każdym razem jest to pierwszy kontakt.
• Prośba o człowieka działa zawsze i agent o tej możliwości mówi. To akurat nie wynika wprost z artykułu 50, ale jest tanim sposobem, żeby rozmowa nie kończyła się poczuciem zamknięcia w pętli.
• Nazwa agenta nie sugeruje, że to pracownik. Imię jest w porządku, o ile obok pada informacja o automacie. Podpisywanie się stanowiskiem w rodzaju „konsultant" bez takiego zastrzeżenia jest proszeniem się o kłopot.
• Zmiana obejmuje też agentów już działających. Przepis nie dotyczy wyłącznie nowych wdrożeń, więc jeśli chatbot stoi u Was od dwóch lat, powitanie trzeba sprawdzić tak samo.

Co już obowiązuje, a co przesunięto

Harmonogram AI Act jest rozłożony na lata i to główne źródło zamieszania. Poniżej stan na koniec lipca 2026, uporządkowany od tego, co już działa, po to, co dopiero przed nami.

• Od 2 lutego 2025 obowiązuje zakaz wybranych zastosowań AI oraz obowiązek zapewnienia kompetencji w zakresie AI osobom, które takich systemów używają w firmie.
• Od 2 sierpnia 2025 obowiązują przepisy dotyczące modeli ogólnego przeznaczenia, czyli tej warstwy, którą dostarczają dostawcy modeli językowych.
• Od 2 sierpnia 2026 wchodzą obowiązki przejrzystości z artykułu 50. To ten termin, o którym jest ten tekst.
• Do 2 grudnia 2027 przesunięto szczegółowe wymagania dla systemów wysokiego ryzyka z załącznika III, gdzie mieści się między innymi rekrutacja i edukacja.
• Do 2 sierpnia 2028 przesunięto wymagania dla AI wbudowanej w produkty objęte odrębnymi regulacjami.

Rekrutacja to osobna historia

Warto to rozdzielić, bo bywa mylone. Chatbot obsługujący klientów podlega obowiązkowi informacyjnemu i tyle. System, który uczestniczy w selekcji kandydatów do pracy, trafia do zupełnie innej kategorii: załącznik III klasyfikuje zatrudnienie jako obszar wysokiego ryzyka.

Dla systemów wysokiego ryzyka rozporządzenie przewiduje znacznie więcej niż zdanie w powitaniu: dokumentację, zarządzanie ryzykiem, nadzór człowieka, rejestrowanie zdarzeń. Te wymagania zostały przesunięte na grudzień 2027, więc jest czas na przygotowanie. Nie znaczy to jednak, że temat można odłożyć i zapomnieć.

Dlatego przy wdrożeniach rekrutacyjnych trzymamy się jednej zasady od początku, niezależnie od dat w rozporządzeniu. Agent porządkuje zgłoszenia i przygotowuje rekomendacje, natomiast nikogo nie odrzuca samodzielnie. Decyzja o kandydacie zostaje po stronie rekrutera i ma być możliwa do prześledzenia. Tak jest uczciwiej wobec kandydatów i wygodniej, gdy trzeba będzie pokazać, jak system działa.

Jak to wygląda u nas

Nasi agenci przedstawiają się jako asystent automatyczny od początku, jeszcze zanim przepis zaczął obowiązywać. Nie z przezorności regulacyjnej. Z prostszego powodu: rozmowa idzie lepiej, kiedy dzwoniący wie, z czym ma do czynienia, i nie traci czasu na sprawdzanie, czy po drugiej stronie jest człowiek.

Można to usłyszeć bez umawiania się z nami. Pod adresem asystenci-glosowi.vercel.app udostępniamy demo pięciu asystentów branżowych, a pod pks-gryfice-demo.vercel.app agenta odpowiadającego na pytania o rozkłady jazdy. To drugie zbudowaliśmy na publicznie dostępnych danych rozkładowych PKS Gryfice; przewoźnik nie jest naszym klientem, to nasza własna prezentacja techniczna.

Jeżeli macie już uruchomionego agenta, niekoniecznie od nas, i chcecie sprawdzić samo powitanie pod kątem sierpniowego terminu, odezwijcie się. Przesłuchanie kilku nagrań i przejrzenie konfiguracji kanałów zajmuje krótko i nie robimy z tego osobnej usługi.

Czego ten tekst nie załatwia

Nie zastępuje opinii prawnej i nie jest listą kontrolną zgodności. AI Act ma kilkaset stron, a to, które przepisy dotyczą akurat Waszego systemu, zależy od jego roli i od tego, czy występujecie jako dostawca, czy jako podmiot stosujący. Ta różnica bywa istotna, a rozstrzyga ją prawnik, nie firma wdrożeniowa.

Nie podajemy tu też konkretnych kwot kar. Rozporządzenie ustala je jako procent światowego obrotu z górnymi widełkami zależnymi od rodzaju naruszenia, a przekładanie tego na złotówki dla konkretnej firmy jest robotą dla kancelarii. Wolimy tego nie zgadywać.

Jedno da się powiedzieć bez zastrzeżeń. Dopisanie zdania o tym, że rozmówca rozmawia z automatem, jest najtańszą rzeczą w całym tym rozporządzeniu. Jeśli macie chatbota albo voicebota, zacznijcie od tego, zanim zaczniecie czytać resztę.

Jak sprawdzić własnego agenta przed 2 sierpnia

1. 1

   Wypisz wszystkie kanały, w których agent odpowiada

   Czat na stronie, Messenger, WhatsApp, infolinia, formularz z automatyczną odpowiedzią. Każdy z nich to osobne pierwsze zetknięcie z systemem, więc każdy trzeba sprawdzić oddzielnie.

2. 2

   Przeczytaj i przesłuchaj powitanie w każdym z nich

   Sprawdź, czy informacja o tym, że to system automatyczny, pada od razu i czy jest widoczna bez klikania. Ukrycie jej w regulaminie albo pod ikoną informacji nie spełnia sensu przepisu.

3. 3

   Sprawdź, czy nazwa agenta nikogo nie wprowadza w błąd

   Imię jest w porządku. Podpis sugerujący, że to pracownik działu obsługi, bez zaznaczenia, że rozmowa jest automatyczna, już nie.

4. 4

   Upewnij się, że prośba o człowieka działa

   Zadzwoń albo napisz i poproś o połączenie z pracownikiem. Sprawdź, czy agent to rozpoznaje i czy przekazuje sprawę razem z tym, co już ustalił.

5. 5

   Skonsultuj wątpliwe przypadki z prawnikiem

   Jeśli agent bierze udział w rekrutacji, ocenie zdolności kredytowej albo w innym obszarze z załącznika III, obowiązki są znacznie szersze niż samo powitanie. To moment na rozmowę z kancelarią.

Częste pytania

Zobacz także